Yapay Zeka Devlerinin Önünde Trilyonlarca Dolarlık Sınav

Yapay zeka yatırımlarına yönelik iyimserlik küresel piyasalarda devam ederken BCA Research Baş Ekonomisti Peter Berezin, sektörün uzun vadeli kârlılığına ilişkin önemli risklere dikkat çekti.

Berezin'e göre yapay zeka yatırımlarındaki patlama, şirketlerin bu yatırımlardan para kazanmasının önündeki ciddi engelleri gölgede bırakırken, ABD şirketlerinin mevcut kâr marjları da gerçekte olduğundan daha güçlü görünüyor. 

S&P 500'De Kâr Marjı Riski

S&P 500, ileriye dönük şirket kârlarının 19 katından işlem görüyor. Bu seviye son 10 yıllık tarihsel ortalamaya yakın olsa da BCA, hesaplamanın arkasındaki kritik ayrıntıya dikkat çekiyor.

Endeksteki şirketler için ileriye dönük kâr marjı beklentisi yüzde 16,7 ile rekor seviyede bulunuyor. Berezin'in hesabına göre kâr marjlarının 2019 seviyelerine dönmesi halinde S&P 500'ün ileriye dönük fiyat/kazanç oranı 19'dan 26,7'ye yükselecek. Bu da mevcut değerlemelerin göründüğünden çok daha pahalı olabileceğine işaret ediyor.

Teknoloji Devlerinin Amortisman Faturası Büyüyor

BCA'ya göre mevcut kâr marjlarını destekleyen unsurlardan biri de teknoloji devlerinin devasa sermaye harcamalarının muhasebeleştirilme biçimi.

Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta ve Oracle gibi şirketlerin donanım yatırımları doğrudan faaliyet gideri olarak yazılmak yerine sermaye yatırımı olarak kaydediliyor ve zaman içinde amortismana tabi tutuluyor. Bu nedenle yapay zeka altyapısına yapılan bugünkü dev harcamaların kârlar üzerindeki etkisinin önemli bir bölümü ilerleyen yıllarda ortaya çıkacak.

BCA, büyük teknoloji şirketlerinin yıllık amortisman giderlerinin 2026'daki 255 milyar dolardan 2029'da 581 milyar dolara çıkarak iki kattan fazla artacağını hesaplıyor.

Aynı dönemde toplam sermaye harcamalarının 1,16 trilyon dolara ulaşması beklenirken, bilanço dışı yatırımların dahil edilmesiyle yıllık harcamanın 1,4 trilyon dolara yaklaşabileceği öngörülüyor.

Yapay Zekanın Önünde 10 Trilyon Dolarlık Sınav

BCA'nın hesaplamasına göre asıl soru, bu yatırımların nasıl gelir ve kâra dönüştürüleceği. Yüzde 15 vergi öncesi yatırım getirisi ve yüzde 30 FAVÖK marjı varsayımı altında büyük teknoloji şirketlerinin yatırımlarını ekonomik olarak karşılayabilmesi için yıllık 7,4 trilyon dolar gelir üretmesi gerekiyor.

Çin dışındaki diğer yapay zeka yatırımları, "neocloud" sağlayıcıları ve SpaceX gibi özel şirketler de hesaba katıldığında gerekli küresel yapay zeka gelirinin yıllık 10 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplanıyor.

Berezin, söz konusu büyüklüğün küresel ölçekte bir yılda sağlık veya gıda için yapılan harcamalara yakın olduğuna dikkat çekiyor. BCA'nın değerlendirmesi, yapay zeka yatırımlarındaki büyümenin sürmesinden ziyade, trilyonlarca dolarlık altyapı harcamasının gelecekte yeterli gelire dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğinin sektör açısından belirleyici olacağını ortaya koyuyor.