DTÖ Küresel Ticaret Tahminini Yükseltti: Yapay Zeka Etkisi Dikkat Çekti

16px
32px

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), küresel mal ticaretinin aksaklıklara rağmen bu yılın ilk yarısında önemli bir direnç göstermesi nedeniyle büyüme tahminini yüzde 3,9'a yükseltirken hizmet ticaretine ilişkin büyüme öngörüsünü yüzde 3,3'e düşürdü.

DTÖ’nün bugün yayımlanan Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri raporuna göre küresel mal ticaret hacmi, Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı aksamalara rağmen beklentileri aşarak bu yılın ilk yarısında yüzde 3,5 artış gösterdi.

Bu performans, enerji, gübre ve ulaştırma piyasalarını etkileyen şoklara tedarik zincirlerinin uyum sağlama kapasitesini yansıttı.

Bu yılın ilk yarısında Orta Doğu'dan ham petrol ihracatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 24 ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı yüzde 47 azalmasına rağmen diğer tedarikçilerden yapılan sevkiyatların artması, küresel ihracattaki düşüşün ham petrolde yüzde 6 ve LNG'de ise yüzde 1 ile sınırlı kalmasına yardımcı oldu.

Alternatif tedarikçilerin devreye girmesiyle gübre piyasaları da aksaklılara rağmen uyum sağladı.

Ticaret akışları alternatif limanlar ve koridorlar üzerinden yeniden yönlendirilirken küresel konteyner elleçleme hacmi dayanıklılığını koruyarak bu yılın başından temmuz ortasına kadar yıllık bazda yüzde 3,9 yükseldi.

Aynı zamanda yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı güçlü talep, Orta Doğu'daki savaşın olumsuz etkilerini telafi etti. Yarı iletkenler ve sunucular gibi yapay zekayı mümkün kılan mallara yönelik talep, bu yılın ilk yarısında küresel mal ticaretindeki büyümenin yüzde 47'sini oluşturdu. Bu ürünlerin ticareti, yıllık bazda yüzde 67 arttı ve son iki yıldır bu alanda görülen büyüme daha da hızlandı.

Öte yandan DTÖ, küresel mal ticareti ve yapay zeka yatırımlarındaki büyümenin yarattığı kazanımların eşit dağılmadığı uyarısında bulundu. Hizmet ticareti ve bazı bölgeler, çatışmanın etkilerine daha fazla maruz kaldı.

Kazanımlar Eşit Değil

Küresel ticaretin bu yılın ilk yarısında gösterdiği direnç nedeniyle DTÖ ekonomistleri, mal ticaretine yönelik büyüme tahminlerini yükseltti.

Buna göre, küresel mal ticaret hacminin bu yıl yüzde 3,9 büyümesi bekleniyor. Bu oran, DTÖ’nün martta açıkladığı yüzde 1,9’luk büyüme tahmininin oldukça üzerinde kalıyor.

Dünyada mal ticaretinin 2027’de ise yüzde 4,1 büyümesi bekleniyor.

Küresel mal ticaretine yönelik yukarı yönlü revizede enerji ve gübre piyasalarındaki aksamalara rağmen küresel tedarik zincirlerinin uyum sağlaması ve yapay zekaya yönelik mallarda güçlü yatırımların bu ürünlerin ticaretini artırması belirleyici oldu.

Hizmet ticaretinin ise bu yıl yüzde 3,3 büyüyeceği öngörülüyor. Bu oran, DTÖ’nün martta yayımladığı yüzde 4,8’lik tahminin altında kalıyor.

Hizmet ticaretinin 2027’de ise yüzde 6,4 büyüme kaydedeceği tahmin ediliyor.

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, bu verilerin ticaretin dayanıklılığını yansıttığını belirterek, "Aksaklıklar meydana geldiğinde, bütünleşmiş bir dünya ekonomisi ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomilere, ihtiyaç duyan işletmelere ve hanelere temel ürünlerin akışını sürdürme konusunda esneklik sağlıyor. Bununla birlikte, bazıları bu şoku diğerlerinden daha fazla hissetti ve herkes yapay zeka gibi ortaya çıkan fırsatlara erişemiyor. Kurallara dayalı ticaret sisteminin şokları absorbe etmeye ve aradaki boşlukları kapatmaya devam etmesini sağlamak, böylece fırsatların herkes için açık olmasını sağlamak, büyük önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.